BUITENLEVEN | Tips voor een bijenvriendelijke tuin

mei 1, 2019 0 Door admin

buitenleven, tips voor een bijenvriendelijke tuin, wonen&co

Bijen hebben het moeilijk. Laten we ze een handje helpen, nu het nieuwe tuinseizoen is begonnen! Met een paar simpele ingrepen in je tuin maak je een groot verschil.

Dat de wilde, solitair levende bij een bedreigde diersoort is geworden, kan geen nieuws meer zijn. Van overal komen alarmerende berichten over bijen- en insectenmisère tot ons. En daarmee die over onze voedselvoorziening, waarvoor we de bijen hard nodig hebben. Zo meldt bijvoorbeeld het Instituut voor Natuureducatie (IVN) dat ruim de helft van de bijna 360 bijensoorten in Nederland wordt bedreigd. Gelukkig worden er overal ter wereld projecten opgezet en initiatieven ontplooid om de wilde bij te redden. Maar je kunt zelf ook iets doen. Maak een plek in je eigen tuin waar bijen zich welkom voelen. Het enige dat ze nodig hebben is voedsel en nestelplekken.

Een vierkante meter is al genoeg. Stel je voor dat heel Nederland dat doet, zegt Nienke Plantinga van Magnolia Tuinontwerp. Ze is als tuinontwerper betrokken bij de Bijenbrigade Beetsterzwaag en legt voor particulieren en bedrijven onder meer bijenvriendelijke tuinen aan. Ook heeft ze samen met Katja Staring het boek Avontuurlijk Tuinieren geschreven, dat deze maand uitkomt. Natuurlijk tuinieren en biodiversiteit staat hierin centraal. Biodiversiteit is belangrijk voor de bij: een gevarieerde beplanting waarbij er liefst het hele jaar door iets bloeit, levert nectar en dus eten op.

Een bij op een Knautia tussen de Echinacea (zonnehoed). foto Katja Staring

Begin klein

Hoe maak je nu je eigen tuin bijenvriendelijk? Moet je borders leeghalen en van nieuwe beplanting voorzien? Moet je de allernieuwste insecten- en bijenhotels die de groenhandel in de aanbieding heeft massaal langs de paden van je tuin bouwen? En als het lukt om van je tuin zo’n zoemend paradijs te maken, durf je er dan zelf nog wel in?

,,Maak met kleine stappen de tuin wat natuurlijker”

Volgens tuinontwerper Nienke hoeft dat allemaal niet. Haar advies luidt: begin klein. ,,Maak met kleine stappen de tuin wat natuurlijker. Met elke stap doe je iets voor de bij. Zeg die strakke grasmat vaarwel. Het is niet erg als er hier en daar een bloemetje doorheen groeit. Tuinier met de natuur mee. Gebruik geen kunstmest meer en vooral ook geen gif. Hebben de rozen last van luizen? Zet er bijvoorbeeld lavendel naast: die trekken lieveheersbeestjes aan en die zijn dol op luizen. Waardeer wat je hebt en ga uit van wat er in de natuur is.’’ En bang voor bijen? ,,Dat hoeft niet: wilde bijen steken niet, behalve misschien als je ze in het nauw brengt.’’

foto Jilmer Postma

Maak het vooral niet te netjes, adviseert Nienke aan haar keukentafel met uitzicht op haar tuin. ,,Een hoopje blad, takken met holle stengels bieden insecten rust, bescherming en nestgelegenheid. Onkruid bestaat voor bijen niet. Bijen hebben het meeste aan biologisch gekweekte of inheemse planten. Deze inheemse planten zijn voor de mens vaak niet zo aantrekkelijk omdat ze niet zo uitbundige bloeien, maar voor de bij is er veel te halen. Planten met een hoge sierwaarde zijn vaak doorgekweekt en hebben gesloten bloemen. Dat betekent dat de bij er niet in kan om stuifmeel te halen.’’

Modeltuinen

Om te zien wat Nienke precies bedoelt, kun je een bezoek brengen aan de Tuinen van Appeltern in Appeltern. Daar heeft ze twee modeltuinen ontworpen: een Festivaltuin en een Inspiratietuin. ,,De eerste tuin is een tuin met een verhaal, waarin je in de tuin jezelf stelt. De tweede tuin is gekoppeld aan ons boek Avontuurlijk Tuinieren: je ziet er onder meer hoe je ‘mooi’ en ‘natuurlijk’ in een tuin kunt combineren. Dat is namelijk soms best een struggle.’’

Voor iedereen die niet naar Appeltern kan om zich te laten inspireren, heeft Nienke Plantinga een lijst met bijenvriendelijke planten samengesteld. Woon je op zand, veen of klei? Kijk met welke planten je de bijen in jouw tuin blij kunt maken! Al is het er maar één.

Tips van de bijenbrigade

Ooievaarsbek (Geranium).

Volgens Bijenbrigade Beetsterzwaag hoeft het niet ingewikkeld te zijn iets voor solitaire bijen te doen. ,,Red de bij door te zorgen voor meer bloemen en nestgelegenheid in je tuin. Een vierkante meter is al genoeg.”

  • Meer groen en minder steen geeft meer bijen.
  • Er moet altijd iets bloeien, zodat bijen altijd iets te eten hebben.
  • Gebruik natuurlijke planten-soorten, in plaats van gekweekte soorten planten, die minder voedsel bieden.
  • Gebruik lokale soorten die aansluiten op de omliggende natuur.
  • Maai slordig! Zorg dat er altijd wat gras met bloemen overblijven. Laat de randjes groeien, zodat bijen een verstopplek hebben. Voer het gemaaide gras af op een rommelbult.
  • Rommel (dood hout, holle stengels) en open grond zijn nestplaatsen voor wilde bijen.
  • Zet een bijenhotel of nestplaats in de zon: ze houden van lekker warm.
  • 8. Combineer nestgelegenheid en bloemen: bijen vliegen niet ver en hebben beide nodig.
  • 9. Niet te veel storen in de tuin.
  • 10. Gebruik geen gif in de tuin; onkruid bestaat niet voor bijen.

Begin een bijenhotel

Bijenhotels zijn er in diverse soorten en maten. Je kunt ze tegenwoordig overal kopen, maar zelf maken is ook een optie. Hier vind je een werkbeschrijving van het maken van een bijenhotel. Maar of je er nu eentje koopt of maakt, belangrijk is dat je hem goed ophangt. Dat wil zeggen in de zon en uit de wind, want bijen houden van warmte. De hoogte maakt ook uit: hang hem op vlieghoogte! Wilde bijen zijn er in allerlei afmetingen, dus zorg ook voor grotere en kleinere kamers in je hotel.

Aantrekkelijke inheemsen

Met een heel nieuw tuinseizoen voor de deur valt er weer veel te kiezen. En als je dan toch voor nieuwe planten gaat, denk dan ook aan de bij. Met deze voornamelijk inheemse planten doe je niet alleen jezelf een plezier, maar hem ook. Nienke Plantinga zet er stel op een rijtje voor klei, veen en zandgrond. Ze bloeien in voorjaar en zomer.

Zonnekruid.

Klei – Noord Friesland/ Noord Groningen

  • Akkerdistel – Cirsium arvense, stoere ‘rijkbloeiende plant, inheems
  • Veelbloemige ribes – Ribes multiflorum, rijk aan roze bloemen, inheems
  • Zonnekruid – Helenium ‘Moerbei’s beauty’, oranje rode bloem, houdt van zon
  • Jacobsladder – Polemonium reptans, ‘Blue Pearl’, blauwe bloemen met fijn blad
  • Zeeaster – Aster tripolium, geel hart en lila blaadjes, kan tegen zilte grond, inheems
  • Artisjok – Cynara scolymus, bijzondere grote plant, grote paarse bloemen
Blauwe bes.

Veen – Midden Friesland/Zuid Groningen

  • Blauwe bes – Vaccinium corymbosum, heerlijke blauwe bessen
  • Ooievaarsbek – Geranium platypetalum, mooie paarse schaduwplant
  • Purperklokje – Heuchera sanguinea, prachtig paars blad
  • Zonnehoed – Echinacea purpurea, bijen- en vlindermagneet
  • Zilverkaars – Cimicifuga racemosa, hoge plant met bijzondere witte aren, schaduwplant
  • Wilde marjolein – Origanum vulgare, purperroze bloemen, eetbaar blad, inheems
2019041546628

Zand – Zuid Friesland/Drenthe

  • Bezembrem – Cytisus scoparius, rijk aan gele bloemetjes, inheems
  • Kogeldistel – Echinops sphaerocephalus, grijs/paars plant
  • Kattenkruid – Nepeta faassenii, weelderige lila lipbloemen
  • Hemelsleutel – Sedum spectabile ‘Matrona’, bijen- en vlindermagneet
  • Lavendel – Lavandula angustifolia, rijk bloeiende plant met grijsgroen blad
  • Ruwe smeerwortel – Symphytum asperum, hommelaantrekker, blauwpaarse bloemetjes

TEKST SHYRA HUETING

Benieuwd hoe je een bijenhotel maakt? Bekijk hier de werkbeschrijving en maak een heus vijfsterrenhotel voor insecten. En hier lees je nog veel meer over natuurlijk tuinieren en hoe je, niet alleen een tuin vol insecten krijgt, maar ook vogels, egels en waterdieren..

Source: woonblog