DESIGN | Frankrijk, tijd voor modernisme

DESIGN | Frankrijk, tijd voor modernisme

juni 9, 2020 0 Door admin

Op reis kunnen we voorlopig even niet… Toch neemt Wonen&Co je mee de wereld rond, en duikt in de geschiedenis van de belangrijkste designlanden. Deze keer: Frankrijk na de Tweede Wereldoorlog.

Vóór de Tweede Wereldoorlog is Frankrijk één van de Europese landen waar kunst en design in hoog aanzien staan, naast bijvoorbeeld Duitsland, Nederland en Italië. Hier gebeurt het, alle ogen waren op deze landen gericht. Tot 1940 viert art deco hoogtij in Frankrijk, een stijlbeweging die in bijna alles terug te zien is: van mode, kunst en grafische ontwerpen tot interieur en architectuur. Het is een heel herkenbare stijl met de geometrische vormen, ornamenten en de gestileerde mensfiguren. Inspiratie komt uit verre hoeken, zoals de oude culturen van India en Egypte.

Hoewel er natuurlijk nooit een dag is aan te wijzen waarop een stroming ophoudt te bestaan, is de scheidslijn tussen art deco en wat daarna komt vrij duidelijk: de Tweede Wereldoorlog. Middelen worden steeds schaarser en na 1945 hebben mensen wel iets anders aan hun hoofd dan kunst en design. Het land moet opgebouwd worden. Veel ontwerpers zoeken hun toevlucht in het land van de mogelijkheden, de Verenigde Staten. The place to be is New York, en niet meer Berlijn of Parijs. Tijd voor het modernisme!

Duralex en Citroën

Ondertussen ziet in Frankrijk het onbreekbare Duralex-glas het levenslicht, gevolgd door de Citroën DS19. En Serge Mouille creëert organische lampen die nog niet eerder te zien zijn geweest. Jean Prouvé en Philippe Starck zijn de beste ambassadeurs die het Franse design zich maar kan bedenken. Starck ontwerpt letterlijk álles, van tandenborstel en horloges tot luxueuze jachten. Hij wint daarmee veel prijzen en ook toonaangevende musea nemen zijn ontwerpen in hun collecties op.

Heruitgaven van Franse ontwerpen

De laatste decennia zien we veel heruitgaven van Franse ontwerpen, zoals die van Eileen Gray, Jean Prouvé, Serge Mouille en Charlotte Perriand. En wat zullen de designklassiekers van de toekomst zijn? Dat is gissen, al zijn er namen die we alvast mogen onthouden, zoals die van Inga Sempé (1968). Deze in Parijs geboren en getogen ontwerpster heeft sinds 2000 een eigen ontwerpbureau, werkt onder meer voor Ligne Roset en Cappellini en won in 2007 de Red Dot Design Award voor haar schelp-achtige meubelserie Moël.

Veel ontwerpen zijn opgenomen in musea als het MoMa

Of neem de eveneens in Parijs gevestigde broers Ronan (1971) en Erwan (1976) Bouroullec. Hun innovatieve ontwerpen zijn in productie bij onder meer Vitra en Ligne Roset, zoals Algue, een ruimteverdeler in de vorm van zeewier en algen. Ook van hen zijn al ontwerpen opgenomen in musea als het MoMa, het Design Museum in Londen en het Boymans van Beuningen in Rotterdam.

Een tube tandpasta

De Togo van Michel Ducaroy was voor het eerst te zien in 1973 op een belangrijke meubelbeurs. De meningen waren zwart-wit verdeeld. Ouderen vonden ’m verschrikkelijk, jongeren liepen er mee weg. Die jongeren kregen uiteindelijk het gelijk aan hun kant: van het ontwerp zijn miljoenen exemplaren
verkocht en het model wordt nog steeds onophoudelijk geproduceerd.

Ducaroy (1925) komt uit een familie van meubelmakers en ontwerpers. Hij studeerde aan de Ecole Nationale des Beaux Arts in Lyon en deed ervaring op in het familiebedrijf. Toen hij zevenentwintig was, besloot hij voor zichzelf te beginnen.

Twee jaar later begon de samenwerking met Ligne Roset. Daar kon hij de technische mogelijkheden van polyetherschuim verkennen. Na ontwerpen als de Adria, de Kashima en Safi, was de Togo de eerste fauteuil waarvan de binnenkant volledig uit schuim bestond.

Het geheim zit in de verschillende dichtheden van de schuimconstructie. Zelf omschreef hij het ontwerp als ‘a tube of toothpaste folded over on itself like a stovepipe and closed at both ends’. Die tandpastatubes nodigen dan weer wel uit tot urenlang loungen, tenminste: bij een deel van de bevolking. Want nog steeds, bijna vijftig jaar later, zijn er mensen die ’m verschrikkelijk vinden. Je houdt ervan of je haat het, een middenweg is er niet.

Het twee- of driezitselement is te combineren met een hoekelement, zodat naar smaak en vermogen – gecombineerd kan worden. Vintage-exemplaren willen nog weleens te vinden zijn op veilingen of op internet.

TEKST JANINE HOEKSTEIN

In dit artikel kun je de eerste aflevering over Frankrijk, vóór de Tweede Wereldoorlog, terug lezen.

Source: woonblog